Gepubliceerd op

Hoe onderzoeken we de kwaliteit van ons werk? (3/5)

Mogen we onze maaklessen (gratis en volledig verzorgd) komen testen op jouw school? We zoeken groepen 7/8 (PO) en klassen 1/2 (VO). Stuur een mailtje naar maakplaats@oba.nl.

In ons project Digitaal wijzer met het Maakkompas onderzoeken we of maakonderwijs een toegankelijke en inspirerende didactiek is in het aanleren van de doelen Digitale Geletterdheid (DG). We werken daarin met het Maakkompas. Het project is een samenwerking tussen Makercosmos en OBA Maakplaats en wordt mogelijk gemaakt door de KB, nationale bibliotheek.

Bias?

We onderzoeken in ons project enerzijds het effect van onze lessen en anderzijds de inzetbaarheid van ons Maakkompas binnen de schoolcontext. We spraken met Gerald van Dijk (Hogeschool Utrecht) en Gerben van Baaren (RKBS de Opstap en projectleider PO voor Techkwadraat) over de aanpak van ons onderzoek. Hoe onderzoek je iets waar je zelf zo’n sterke mening over hebt?

Als maker en denker over maakonderwijs ben ik gewend me inhoudelijk uit te spreken over de waarde en waarden van maken. Mijn opvatting is wellicht activistisch; ik ben van de maakbeweging stroming If you can’t open it you don’t own it. Als opiniemaker is dat goed, als onderwijsontwikkelaar minder. 

Binnen het onderwijs heeft activisme geen plaats, het onderwijs een een plek voor rustige reflectie en brede ontwikkeling van kinderen. Zelf tot inzicht komen, in de klas het gesprek voeren. Maar neutraal hoeft het niet zijn, de doelen DG zijn immers ook niet neutraal. Hoe gaan we daar mee om?

Totale transparantie

Het belangrijkste: totale transparantie. Onze aanpak is kritisch en laat ruimte voor het vertragen van technologische ontwikkeling. Scholen hoeven niet voor onze aanpak en aanbod te kiezen. We zijn tevreden als scholen die zich herkennen in onze waarden ons werk gebruiken. Er is zoveel aanbod van kwalitatief lesmateriaal dat ieder school zelf kan kiezen. Laat duizend bloemen bloeien!

We maken naar de scholen helder wat onze waarden concreet betekenen: Wat hebben de leerlingen eraan? Hoe sluiten onze lessen aan bij wat zij meemaken in het digitale domein? Hoe helpt het in jouw klas? En natuurlijk: welke doelen komen in ons materiaal aan bod? De nieuwe kerndoelen zijn voor veel leraren een last, het komt erbij. Hoe kunnen wij daarin van waarde zijn?

Het onderzoek

Onze lessen raken aan een heel brede set vaardigheden. Maakonderwijs is een onderwijsvorm die zich niet zomaar laat meten: 

  • Het proces is belangrijker dan het product. (Kwaliteit van het product zegt niets over de kwaliteit van het proces.)
  • Het proces is fluïde en laat zich niet vangen in een 1,2,3 aanpak. (Ontwerpstappen documenteren kost veel tijd en kan blokkerend werken.)
  • Doelen gaan niet alleen over cognitieve vaardigheden, maar ook over houding en gedrag en zelfkennis.

Het advies van Gerald en Gerwen: kwalitatief interpreterend onderzoek. 

  • We verzamelen rijke data: we observeren de lessen en speken met de leerkracht en coaches en schrijven dat uit. 
  • En maken daar met light coderen informatie van; een thematische analyse gebaseerd op de doelen DG en onze waarden.

Maar de bias?

  • Om te voorkomen dat we op zoek gaan naar wat we willen zien hebben we de houding van erover willen leren. Daar houden we elkaar scherp op. 
  • We gaan actief op zoek naar wat we niet verwachten en niet willen zien.
  • We kijken naar wat zich aandient. Het is bottom up onderzoek, een informatiestroom die komt en pas later geïnterpreteerd wordt. We leggen alleen maar vast. 
  • Duiding komt later. 

Helder, dank Gerald en Gerwen. We gaan de lessen afmaken en ons voorbereiden. En wil je als school meedoen met de test: laat weten! 

Lees meer